Maatap nga adda ti mapaspasamak a bribery tapnu mapaanugut ti publiko, pakairamanan ti sumagmamano nga opisyales ken council of elders para ti pannakaipatungpal ti Maalinao- Caigutan Biyog Mining Project (MCIB) ti Makilala Mining Company Inc. idiay Kalinga.
Sigun kenni Garry Col-ao, Secretary ti Balatoc Indigenous Concern Group manipud Kalinga, adda dagiti sumagmamano a maatap a politiko a mangsupsuporta iti nasao a mining company.
Innayuna a sabali pay dagiti per diem a maaw-awat dagiti napili a Council of Elders tunggal meeting.
Gapu iti dayta, nangipila manen dagitoy ti petisyon idi June 10 iti National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) Region Office.
Imbinglay ni Col-ao a saan laeng a namnamingsan a nangipasa dagitoy iti petisyon iti nagduduma nga opisina manipud Provincial Office agingga National.
Sigun kenkuana, immuna a nangipila dagitoy iti petisyon idi May 10, 2023, napasarunoan idi April 25, 2025, ken ita a tawen. Nupay kasta, awan ti naaw-awatda a sungbat manipud kadagiti napalpalabas a petisyon nga insumitirda.
Nakalanad iti petisyonda nga idi 2022, maatap a napeke wenno na-forge dagiti pirma dagiti pro-mining nga indibidual tapno maaddaan iti consent para iti nasao a mining company ken dadduma pay nga issues seknan iti Free Prior Informed Consent (FPIC) process.
Kabayatanna, iti petisyon nga imsumitirda iti Regional Office ti NCIP, nakalanad nga idi Marso 2024, nai-isyu ti Mineral Product Sharing Agreement (MPSA) iti nasao a kompanya babaen iti DENR- MGB ngem idi Setyembre 2024 nai-isyuanda ti Cerificate of precondition to operate babaen iti NCIP Central Office.
Iti agdama, kidkiddawenda ti pannarevoke ti nasao a sertipiko a naipaay iti kompanya ken maipasardeng ti anyaman nga aktibidad ti kompanya iti uneg ti ancestral domains.
Mainaig iti dayta, imbutaktak ni Col-ao a nangrugin ti produksyon ti nasao a mining company idi napalabas a tawen.
Nagkiddaw pay dagitoy ti resulta ti feasibility study ngem awan ti impaay ti kompanya. Innayonna a numan pay adda ti datos a naalada, agkurkurang daytoy wenno saan daytoy a kumleto gapu ta maatap a napigsa ti impluwensya ti nasao a kompanya iti NCIP-Kalinga.
Iti sabali a bangir, impeksa metlaeng ni Cal-ao nga adan dagiti maobobserbaranda nga epekto to operasyon ti nasao a mining company iti aglawlaw dagitoy.
Imbutaktakna nga adda pay ti gundaway a nagriri dagitoy iti nasao a kompanya gapu ta asideg iti pagadalan ti panggepda a pagdrillan. Umap-apila met daytoy kadagiti opisyales kasta metten kadagiti maseknan nga ahensya a tumulong dagitoy.
Iti baet dayta, agyamyaman ni Cal-ao iti NCIP Region Office gapu iti panangilawlawagda ken panangawatda iti petisyon dagitoy kasta meten ti panangipanamnamada a mavalidate ti area a pangipatpatungpalan ti operasyon ti nasao a large scale mining company. // Bombo Noveh Organo
