“The Fruit of the Mt Data Sipat is not only the silence of the guns. It is also the generation that did not fight”.
Daytoy ti impeteng ni Jolina Bus-anga, agtawen iti 24, maysa a Rural Health Unit nurse idiay Boliney, Abra, ken maysa a grantee iti Special Educational Assistance Program (SEAP) bayat iti pannakaipatungpal ti programa para iti maika-40 nga Anibersaryo ti SIPAT idiay Mt. Data Hotel, Bauko, Mountain Province itay kanikadua.
Ti nasao a programa ket naipatungpal iti sidung iti Office of the Presidential Adviser on Peace, Reconciliation ken Unity (OPAPRU) ken ti National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) para kadagiti descendants ti Cordillera Peoples Liberation Army (CPLA) no sadino adda ti kabagyan ni Bus-angan a sigud a miyembro iti nasao a grupo.
Ti CPLA ti grupo nga immuneg iti Peace Agreemnent iti National Government idi 1986 a nangitunda iti pannakabukel ti Cordillera Administrative Region kas panagsagana iti panagbalin daytoy nga Autonomous Region.
Iti mensahe ni Bus-angan, 40 a tawen ti napalabas idi naipaay ti balikas a kapya idiay Mt. Data no sadino ita ket saan laengen nga idiay Mt. Data ti addaan iti kapya nu di ket iti entiro a rehiyon.
“Today it walks into a clinic in Boliney. It stands in front of a classroom. It speaks in our own language, for our people.”, impeksa ni Bus-angan.
Mainaig iti dayta, imbinglayna a saan pay a naiyanak daytoy ken saanna man a nakita idi napasamak ti SIPAT idi 1986, agtaktakder daytoy kas living prof wenno pammaneknek iti agdama a sitwasyon.
“I am standing here because of it, because among those who laid down their arms were our fathers, our uncles, our kin. When they accepted that SIPAT , they were not only ending hostilities, they were making a decision about us-their children.”
Impeksa ti nurse a babaen kadagitoy ket naipaay ti kapya ken oportunidad iti tunggal maysa.
Innayun met daytoy a iti Special Educational Assistance Program (SEAP), saan laeng a nakapagkolehiyo daytoy nu diket nagbalin pay dagitoy a maysa kadagiti tumultulong iti komunidad ket dayta ti maysa kadagiti dakkel a pagyamyamanda.
Iti sabali a bangir, agyamyaman met ni Forest Ranger Reneal Ondon Cenro manipud Conner, Apayao gapu iti pannakaipaay ti natalged ken permanente a trabaho kas forest ranger.
Iti testimony message daytoy, impettengna a saan daytoy a binaybay-an ti OPAPRU ken Department of Environment and Natural Resources (DENR).
“Ang uniporme ko ngayon bilang forest ranger ay hindi lang basta uniporme,ito ay simbolo ng tagumpay ng peace agrement. Patunay na ang anak ng dating nakipaglaban ay maaring maging tagpaglingkod at tagapagtanggol ng batasa sa kalikasan.” // via Bombo Noveh Organo
